Geen bewind door levenstestament

Bart Riteco

Een levenstestament is een document, opgesteld en vastgelegd bij de notaris, waarin u uw wensen en instructies doorgeeft aan de mensen en instanties om u heen voor het geval er tijdens uw leven iets gebeurt, waardoor u zelf uw belangen niet meer kunt behartigen. Gevreesde situaties zijn dementie of in coma raken. Maar u kunt ook een levenstestament maken als u bepaalde zaken niet zelf meer wilt regelen en het prettiger vindt dat een ander dat voor u doet. Een vooraf aangewezen vertrouwd persoon kan dan de financiën regelen, maar bijvoorbeeld ook meepraten over medische beslissingen.

De naam zegt het al: een levenstestament is een testament dat werkt tijdens uw leven terwijl een gewoon testament juist vastlegt wat er ná uw overlijden met uw nalatenschap moet gebeuren. Aangezien een gewoon testament pas werkt na overlijden kan een in het testament benoemde executeur of bewindvoerder pas met zijn of haar werkzaamheden beginnen nadat u bent overleden. Veel mensen voelen de behoeft om ook iemand aan te stellen voor de periode voorafgaand aan het overlijden. Met een levenstestament kunt u ervoor zorgen dat de gewenste persoon al gedurende uw leven uw zaken kan gaan regelen.

Na het ondertekenen wordt het levenstestament bij de notaris in de kluis bewaard en de notaris zal u vervolgens een zogenaamd ‘afschrift’ meegeven. De akte wordt geregistreerd in een Centraal Levenstestamentenregister (CLTR). Het CLTR biedt geen inzage in de inhoud van het levenstestament. Door de registratie kunnen belanghebbende te weten komen of iemand een levenstestament heeft gemaakt en of dit levenstestament al dan niet herroepen is.
Een belangrijke reden voor het opstellen van een levenstestament is vaak het voorkomen van een onderbewindstelling. Voor een heleboel handelingen dient de bewindvoerder toestemming te krijgen van een kantonrechter. Als bijvoorbeeld een bewindvoerder namens u een schenking wil doen dan is de hoofdregel dat hij daarvoor geen toestemming van de kantonrechter krijgt.

De kantonrechter van de rechtbank Oost-Brabant had onlangs te maken met een mooi voorbeeld. Een vader stelde in 2013 bij de notaris een levenstestament op, waarbij hij zijn beide dochters machtigde om alle beslissingen te nemen op zakelijk en medisch gebied. Twee jaar later in 2015 vinden de twee zonen dat de geestelijke en lichamelijke toestand van hun vader zo slecht is dat zij een bewind over zijn vermogen willen laten instellen, waarbij de zonen bewindvoerder worden.
De rechter is het niet met de zonen eens. Hij baseert zich op het levenstestament dat bij de notaris is opgesteld, nadat de notaris in overleg met het verzorgingshuis en een onafhankelijk geriater heeft bekeken of de vader het maken van het levenstestament nog volledig kon overzien. De rechter constateert dat de vader de dochters heeft willen machtigen en ziet geen bijzondere omstandigheden waarom hij nu de zonen tot bewindvoerder zou moeten benoemen.

Het maken van een levenstestament als u nog fit van lijf en leden bent kan een gerust gevoel geven, u houdt zelf de regie!

Bart Riteco