‘Vrijstelling erfbelasting bij onderneming is geen discriminatie’

Bart Riteco

In de huidige wet is een (extra) vrijstelling opgenomen van 100 procent van de waarde van verkregen ondernemingsvermogen tot aan 1.028.132 euro en 83 procent van de waarde die boven dat bedrag uitkomt. Alleen personen die ondernemingsvermogen erven of geschonken krijgen, hebben recht op deze vrijstelling. De vrijstelling is de afgelopen jaren voortdurend uitgebreid: in 2002 van 25 procent naar 30 procent, in 2005 naar 60 procent, naar 75 procent in 2006 en tot aan de nu geldende percentages per 1 januari 2010.
Op 13 juli 2012 deed de rechtbank in Breda uitspraak in een procedure die een erfgenaam had aangespannen. De rechtbank oordeelde dat de Successiewet een onaanvaardbaar groot onderscheid in fiscale behandeling maakt tussen privévermogen en ondernemingsvermogen. Het Hof Den Bosch heeft de uitspraak van de Rechtbank Breda over de discriminerende werking van de Successiewet in april van dit jaar vernietigd. Volgens het hof mag er een andere fiscale regeling gelden voor de verkrijging van privévermogen dan voor de verkrijging van ondernemingsvermogen.
De Hoge Raad bepaalde eind vorig jaar dat de bedrijfsopvolgingsregeling in de Successiewet, met een ruime vrijstelling van schenk- en erfbelasting voor bedrijfsopvolging, niet in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. De Hoge Raad vindt dat er onderscheid gemaakt mag worden tussen bedrijfsvermogen en overig vermogen.
Onlangs heeft ook het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) zich op hetzelfde standpunt gesteld. Volgens het EHRM zijn nationale instanties beter dan een internationale rechterlijke instantie in staat om behoeften en omstandigheden in het betreffende land in te schatten. Daar komt nog bij dat lidstaten een ruime bevoegdheid hebben op belastinggebied. Het EHRM kijkt alleen of er een redelijke grond onder een nationaal besluit of regel bestaat.
Met de belastingvrijstelling voor ondernemingsvermogen wil de Nederlandse overheid de continuïteit van familiebedrijven waarborgen en ondernemerschap stimuleren. Het EHRM vindt dat een legitiem doel.